Newsroom

Newsroom / Klauzula obejścia prawa podatkowego – publikacja nowelizacji Ordynacji podatkowej w Dzienniku Ustaw

Klauzula obejścia prawa podatkowego – publikacja nowelizacji Ordynacji podatkowej w Dzienniku Ustaw


14.06.2016

Klauzula obejścia prawa podatkowego – publikacja nowelizacji Ordynacji podatkowej w Dzienniku Ustaw

W dniu 14 czerwca br. w Dzienniku Ustaw opublikowana została ustawa nowelizująca Ordynację podatkową, wprowadzająca do krajowego porządku prawnego klauzulę obejścia prawa podatkowego. Oznacza to, że klauzula obejścia prawa podatkowego zacznie obowiązywać już od 15 lipca 2016 r.

Klauzula powoduje, że czynność dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny.

O tym, że mamy do czynienia z unikaniem opodatkowania, czyli z działaniem w stosunku do którego klauzulę można zastosować, przesądza sztuczność i cel działań podatnika. O unikaniu mówimy, gdy działanie podatnika nakierowane jest przede wszystkim na osiągnięcie podatkowo korzystnego rezultatu, sprzecznego z celem i istotą regulacji podatkowej, a czynność uznaje się za podjętą przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej wtedy, gdy pozostałe cele ekonomiczne lub gospodarcze czynności nie występują lub są mało istotne.

Zgodnie z przepisami przejściowymi, które wzbudziły dotychczas wiele dyskusji, klauzula będzie miała zastosowanie nie tylko do transakcji dokonanych przez podatników po wejściu w życie przepisów, lecz także do korzyści podatkowych (np. odpisów amortyzacyjnych) wynikających z działań podjętych nawet na długo przed dniem, w którym klauzula zacznie obowiązywać.

Planowanie podatkowe będzie wciąż dopuszczalne. Potrzebny będzie jednak nowy model planowania podatkowego wpisany w strategię biznesową przedsiębiorstw. Wyzwaniem, ze względu na ogólny charakter przepisów wprowadzających pewne ramy prawne do polskiego systemu podatkowego, których doprecyzowanie nastąpi w praktyce, będzie zaplanowanie takich działań, które nie będą podlegały klauzuli. Kluczowe znaczenie będzie zatem odgrywało zidentyfikowanie i udokumentowanie ekonomicznych motywów planowanych działań oraz ocena efektywności finansowej modeli zastosowanych przez podatnika.

Wprowadzenie klauzuli to rewolucyjna zmiana. Spowoduje ona, że wszelkie podejmowane przez podatnika czynności restrukturyzacyjne i reorganizacyjne będą wymagały większych niż dotychczas przygotowań i nakładu pracy.

Istotne jest, że interpretacje indywidualne wydane jeszcze przed wejściem klauzuli w życie zachowają swoje walory ochronne. Należy jednak zaznaczyć, że interpretacje wydane od 15 lipca 2016 r., obejmujące zdarzenia, które mogą stanowić unikanie opodatkowania w rozumieniu klauzuli nie zapewnią już pełnego bezpieczeństwa podatnikowi.

Organy będą mogły bowiem odmówić wydania interpretacji gdy stwierdzą, że czynności wskazane we wniosku stanowią podstawę do objęcia ich klauzulą. Ponadto, nawet gdyby organ przychylił się do stanowiska podatnika wyrażonego we wniosku i wydałby pozytywną interpretację, a działanie podatnika stanowiłoby unikanie opodatkowania, interpretacja nie ochroniłaby przed możliwością zastosowania w stosunku do takich czynności klauzuli.

Sposobem na zwiększenie bezpieczeństwa podatkowego będzie mogło być uzyskanie przez podatnika opinii zabezpieczającej, która potwierdzi, że planowana, rozpoczęta lub dokonana czynność nie stanowi przesłanki do zastosowania klauzuli.

Opinie nie są jednak wolne od wad. Termin uzyskania opinii wynosi bowiem aż 6 miesięcy, a opłata za wniosek o jej wydanie wynosi 20 000 zł. Ponadto na chwilę obecną nie ma jasności, jak organy podatkowe będą w praktyce podchodzić do wydawania opinii zabezpieczających.

Już dziś warto przygotować się do rewolucyjnych zmian, jakie niesie ze sobą klauzula poprzez aktywne działania, w tym poprzez dokonanie przeglądu implementowanych działań, sporządzonej dokumentacji czy uzyskanych interpretacji indywidualnych. Dzięki temu możliwe będzie zidentyfikowanie ewentualnych ryzyk i odpowiednie zarządzenie nimi jeszcze przed rozpoczęciem ewentualnej kontroli. Takie podejście powinno zapewnić lepszą współpracę z właściwym organem w toku kontroli, a tym samym zwiększyć szansę na jej szybkie i pozytywne zakończenie.

W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości dotyczących klauzuli prosimy o kontakt z naszymi ekspertami.

Marek Szczepanik

Partner

marek.szczepanik@ozogtomczykowski.pl;

tel.: (+48) 22 480 81 00