Prawo
Prawo / Polska fundacja rodzinna

Polska fundacja rodzinna


Od blisko trzech lat trwają prace legislacyjne nad wprowadzeniem do polskiego systemu prawnego instytucji fundacji rodzinnej. Eksperci naszej Kancelarii, prawnicy z wieloletnim doświadczeniem w zakresie sukcesji w biznesie i prawie podatkowym, biorą aktywny udział w tych pracach od samego ich początku. Według informacji Ministerstwa Rozwoju, prace nad ostatecznym kształtem projektu są już na ukończeniu i wkrótce ujrzy on światło dzienne. Z zapowiedzi wynika, że ustawa o polskiej fundacji rodzinnej może zacząć obowiązywać już od 1 stycznia 2022 roku. To bardzo dobra wiadomość dla właścicieli polskich firm rodzinnych.

Utworzenie fundacji rodzinnej umożliwi polskim przedsiębiorcom korzystanie z rodzimego narzędzia pozwalającego w sposób kompleksowy zabezpieczyć integralność firmy i jej efektywną sukcesję, przy jednoczesnej dbałości o interesy członków rodziny. Dzięki temu nawet w przypadku niemożliwych do przewidzenia zdarzeń, majątek pozostanie w rękach rodziny na pokolenia. W obecnej chwili, właściciele polskich firm rodzinnych mogą korzystać jedynie z rozwiązań prawa spadkowego (co nie zapewnia pełnego spektrum zabezpieczenia interesów przedsiębiorstwa i rodziny), albo z instytucji fundacji rodzinnych oferowanych przez zagraniczne jurysdykcje (np. Austria, Holandia, Malta, Liechtenstein). Zagraniczne rozwiązania, mimo pewnych implikacji podatkowych, są już z powodzeniem wykorzystywane przez niektórych polskich przedsiębiorców i również zasługują na ewentualne rozważenie. Niemniej jednak, rozwiązanie dostosowane do potrzeb polskich przedsiębiorców znakomicie pomogłoby upowszechnić tę formę zabezpieczenia rodzinnego biznesu i majątku. Poniżej przedstawiamy najważniejsze założenia prawne projektu ustawy o polskiej fundacji rodzinnej.

Prawne założenia dotyczące polskiej fundacji rodzinnej:

• fundacja rodzinna będzie posiadała pełną osobowość prawną i w związku z w tym będzie podlegała wpisowi do właściwego rejestru;

• uprawnionym do założenia fundacji rodzinnej będzie wyłącznie osoba fizyczna (fundator). Założenie fundacji może odbyć się przy czynnym udziale fundatora (za jego życia), a także na mocy testamentu (czynność mortis causa);

• fundacja rodzinna będzie wyposażona we własny majątek, wnoszony w ramach funduszu założycielskiego (o charakterze pieniężnym) a także dalszych darowizn wnoszonych zarówno przez fundatora (w tym w szczególności udziały w spółkach kapitałowych), jak i osoby trzecie. Co istotne majątek ten będzie wyłączną własnością fundacji („oderwanie” od osoby właściciela);

• zasady funkcjonowania fundacji rodzinnej będą określone przez samego fundatora w treści następującej dokumentacji korporacyjnej, przy zachowaniu znacznej elastyczności, aby w jak najpełniejszy sposób zaadresować potrzeby firmy, a także rodziny i bliskich fundatora:

  • statut – będzie podstawowym dokumentem, niezbędnym do utworzenia fundacji, a zarazem jedynym dostępnym dla osób trzecich (analogicznie do akt rejestrowych spółek prawa handlowego), dlatego też będzie zawierać jedynie podstawowe informacje, takie jak nazwa i siedziba fundacji, wskazanie fundatora oraz organów fundacji, fundusz założycielski, czas trwania fundacji;
  • regulaminy – również będą mieć charakter wiążący dla organów fundacji, jednak nie będą posiadać przymiotu jawności. Będą regulować kwestie istotne dla funkcjonowania fundacji, np. wskazywać beneficjentów, a także przysługujące im uprawnienia, nakreślać politykę inwestycyjną i plany rozwoju spółek operacyjnych;
  • listy intencyjne – nie będą posiadać mocy wiążącej, będą jednak stanowić bardzo istotne narzędzie w komunikacji między fundatorem, beneficjentami, a organami fundacji, np. mogą dotyczyć wniosków o wypłaty świadczenia na rzecz beneficjentów;
  • fundacja rodzinna będzie zarządzana i reprezentowana przez swoje organy: - rada fundacji – to obligatoryjny i kolegialny organ fundacji, prowadzący jej sprawy, analogicznie do zarządu w spółkach kapitałowych; dopuszcza się pełnienie funkcji członka rady fundacji przez beneficjentów, pod warunkiem, że nie będą posiadali łącznie więcej niż 50% głosów w radzie fundacji (takie rozwiązanie ma zapewnić obiektywizm organu i działanie zgodnie z wolą fundatora, co będzie szczególnie istotne po jego śmierci); - protektor/rada protektorów – fundator będzie posiadał także uprawnienie do ustanowienia organu kontrolnego (pełniącego analogiczną funkcję jak rada nadzorcza w spółkach kapitałowych), w postaci protektora bądź kolegialnej rady protektorów, wedle wyboru samego fundatora;
  • beneficjenci – fundator w sposób swobodny może wskazać osoby uprawnione do świadczeń wypłacanych przez fundację, a co istotne, mogą do nich należeć także osoby spoza kręgu rodzinnego (spoza kręgu spadkobierców ustawowych), co wydaje się szczególnie istotne w dzisiejszych czasach. Zakres uprawnień poszczególnych beneficjentów określa fundator.

Podstawowe zalety fundacji rodzinnej:

  • poprzez przeniesienie udziałów / akcji spółek operacyjnych (kapitałowych) do fundacji (stającej się ich jedynym wspólnikiem) wyłączone będzie ryzyko rozdrobnienia firmy na skutek spadkobrania / rozwodów, zarówno w pierwszym, jak i w kolejnych pokoleniach;
  • zminimalizowane będą skutki związane z brakiem naturalnego sukcesora – w chwili obecnej w takiej sytuacji jedynym wyjściem jest sprzedaż firmy, nierzadko na rzecz zagranicznego inwestora;
  • właścicielowi firmy udostępnione zostaje elastyczne narzędzie do zabezpieczenia bliskich osób w sposób zdecydowanie bardziej elastyczny niż przewiduje to prawo spadkowe; wyeliminowane zostają obciążenia związane z dziedziczeniem udziałów w spółce przez małoletniego spadkobiercę, bez uszczerbku dla zabezpieczenia interesów małoletniego.

Jeżeli temat fundacji rodzinnej jest dla Państwa interesujący, serdecznie zapraszamy do kontaktu. Chętnie przybliżymy szczegóły tego rozwiązania i wspólnie zastanowimy się, czy mogłoby ono pomóc w zabezpieczeniu Państwa biznesu i rodziny.

Zapraszamy do kontaktu.

Newsletter

Jeżeli chcą Państwo otrzymywać kolejne wydania aktualności podatkowych, prosimy zapisać się na nasz newsletter.

Elva dressed as a fairy Facebook icon LinkedIn icon